About Me

My photo
C P Kamboj is the first author who has penned down 29 computer & IT books in Punjabi language. Also, he has translated several computer books from English to Punjabi. He is the regular columnist in Daily Ajit, Punjabi Tribune, Desh Sewak etc. So for, more than 2000 articles have been published in different magazines and dailies. Born at village Ladhuka (Distt. Fazilka), he has keen interest in computer from the childhood. Presently, he is working as a Assistant Professor at Punjabi Computer Help Centre, Punjabi University Patiala. He says that his prime mission to promote the modern technology and computer in Punjabi language. He desire to reach the computer to common man.

ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ -4 (2014-10-26)

ਇਕ ਵਧੀਆ ਐਾਟੀਵਾਇਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ:
ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਅੱਪਡੇਟ: 
ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਅੱਪਡੇਟ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ |

ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸ਼ਡਿਊਲ: 
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦਿਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸਕੈਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਿਕਲਪ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ |
ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਪਾਸਵਰਡ ਸੁਰੱਖਿਆ: 
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪੈਨ ਡਰਾਈਵ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ | ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ ਨਹੀਂ ਵਰਤ ਸਕੇਗਾ |
ਐਾਟੀ ਸਪੈਮ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ: 
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਤਾਂ ਐਾਟੀ ਸਪੈਮ ਵਿਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ |
ਸਕੈਨ ਰਿਪੋਰਟ: 
ਸਕੈਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ |
ਫਾਇਰ-ਵਾਲ: 
ਕੰਪਿਊਟਰ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੀਵਾਰ ਲਈ ਫਾਇਰ-ਵਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ | ਫਾਇਰ-ਵਾਲ ਜਾਂ ਫ਼ਿਲਟਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਐਾਟੀਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ |
ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ ਪਾਸਵਰਡ 
ਈ-ਮੇਲ, ਫੇਸਬੁਕ, ਟਵੀਟਰ, ਗੂਗਲ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਆਦਿ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਝੰਜਟ ਤੋਂ ਹਰ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਹੈ | ਕਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਾਸਵਰਡ ਦਾ ਨਾਂਅ Password ਹੀ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ | ਕਈ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ, ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ਼ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ/ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਰੱਖਦੇ ਹਨ | ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਪਾਸਵਰਡ ਦੇ ਹੈੱਕ (ਚੋਰੀ) ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | 
ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੁੱਝ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਉਚੇਚਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ-
  • ਪਾਸਵਰਡ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ, ਘਰ ਨੰਬਰ, ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ, ਗੱਡੀ ਨੰਬਰ, ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ਼ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾ ਰੱਖੋ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਚੋਣਵੇਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪਾਸਵਰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
  • ਪਾਸਵਰਡ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਇੰਨਾ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਭੁੱਲ ਜਾਵੋ | ਪਾਸਵਰਡ 'ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਕ ਅੰਕ ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰੋ | 
  • ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਵਰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਤਰਕ, ਗੁਪਤ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਲੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੱਖੋ |
          ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਚਲਾਓ ਅਭਿਆਨ,
          ਉਡਾਰੀਆਂ ਲਾਓ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨ |
          ਪਾਸਵਰਡ ਦਾ ਜੇ ਕੀਤਾ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ,
          ਹੋ ਸਕਦੈ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ |

  • ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਾਗ਼ਜ਼, ਡਾਇਰੀ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚ ਨਾ ਲਿਖ ਕੇ ਰੱਖੋ | ਜੇਕਰ ਕਿਧਰੇ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਪਵੇ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਪਤ ਭਾਸ਼ਾ (ਕੋਡ) ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਓ | ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਵਰਡਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਅੰਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਨੋਟ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਇਸ ਅੱਖਰ ਜਾਂ ਅੰਕ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਗੁਪਤ ਕੋਡ ਬਣਾ ਲਓ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਵੇ | ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਪਾਸਵਰਡ ram#13 ਵਿਚ 3 ਨੂੰ abc ਅਤੇ a ਨੂੰ 123 ਵਿਚ ਬਦਲ ਕੇ ਕੋਡ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਬਣੇਗਾ:  r123m# 1abc
  • ਅਜਿਹੀ ਕੋਡ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਪਾਸਵਰਡ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
  • ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਇਕ ਵਖਵੇ ਬਾਅਦ ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੋ |
  • ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਲੈਪਟਾਪ, ਸਾਂਝੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਉੱਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵ ਨਾ ਕਰੋ |
  • ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰੱਖੋ | ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਸਫ਼ਾਏ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ | 

No comments :

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

Popular Posts

ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਪੋਸਟ ਹੋਈ

ਬਲਿਊ ਵੇਲ ਦੀ ਖੂਨੀ ਖੇਡ/blue-whale-fmPatiala-part-2