2014-11-30

ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ-9 (20141130)

ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਚੋਰੀ 
ਮੁੱਲ ਦੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰੈਕ ਕਰਕੇ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਦਾ ਕਾਰਾ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ | ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਪਾਈਰੇਟਿਡ (ਚੋਰੀ ਦੇ) ਸਾਫਟਵੇਅਰਾਂ ਦੀ
ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿਕਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੂਨਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲੀਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ | ਕਈ ਪਾਈਰੇਟਿਡ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਅਸਲ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਚ ਸਾਂਭੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ 'ਲੀਕ' ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਕਰੈਕ ਕੀਤੇ ਪਾਈਰੇਟਿਡ ਸਾਫਟਵੇਅਰਾਂ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |

ਚੈਟਿੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪਹਿਲੂ 
ਚੈਟਿੰਗ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸੁੱਖ-ਸੁਨੇਹੇ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬੇਹੱਦ ਸਸਤਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ |
ਚੈਟਿੰਗ ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਬਦੀ ਚਰਚਾ,
ਫ਼ਾਇਦਾ ਵੱਧ ਤੇ ਘੱਟ ਪੈਂਦਾ ਖਰਚਾ |
ਅਜੋਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਚੈਟਿੰਗ ਦਾ ਭੂਤ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ-ਕੁੜੀਆਂ ਚੈਟਿੰਗ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਧਸ ਕੇ ਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਮ ਹੋਣ ਨਾਲ 'ਚੈਟਿੰਗ' ਨਾਂਅ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰੇ ਹਨ|
ਚੈਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਬਹੁ-ਅਰਥੀ ਤੇ ਅਸੱਭਿਅਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਚੈਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਰੱਖੋ | ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਸੰਸਥਾ, ਧਰਮ, ਜਾਤ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਕਿੜ ਕੱਢਣ ਲਈ ਚੈਟਿੰਗ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾ ਕਰੋ |

ਅਗਿਆਤ ਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਐਪਸ ਬਲੌਕ ਹੋਣ ਦਾ ਮਸਲਾ (20141128)

ਗੂਗਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ‘ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਐਪਸ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਤ ਸਰੋਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਈ-ਮੇਲ ਅਟੈਚਮੈਂਟ, ਐੱਸਡੀ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਕੋਈ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਸੈਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਸੈਟਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਪੜਾਅ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:

  • ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਜ਼ ਖੋਲ੍ਹੋ।
  • ‘ਸਕਿਉਰਿਟੀ’ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
  •  ਹੁਣ ‘ਅਨ-ਨੋਨ ਸੋਰਸ’ ਦੇ ਚੈੱਕ ਬਕਸੇ ਨੂੰ ਟੱਚ ਕਰਕੇ ਚੈੱਕ ਕਰ ਦਿਓ।
  • ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਅਗਿਆਤ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਬਲੌਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
  • ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਰੋਕਤ ਸੈਟਿੰਗ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਕਰੀਨ ‘ਤੇ ‘ਇੰਸਟਾਲ ਬਲੌਕਡ’ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਵੇਗਾ।
  • ਇੱਥੋਂ ‘ਸੈਟਿੰਗਜ਼’ ‘ਤੇ ਟੱਚ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਧਾ ‘ਸਕਿਉਰਿਟੀ’ ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੋਗੇ। ਇੱਥੋਂ ਉੱਪਰ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਅਨ-ਨਾਊਨ ਸੋਰਸ’ ਦੇ ਚੈੱਕ ਬਕਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।

2014-11-27

ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ-8 (20141123)

ਸਮਾਜਿਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ
ਫੇਸਬੁਕ, ਟਵੀਟਰ, ਯੂ-ਟਿਊਬ, ਵਟਸ ਐਪ ਅਤੇ ਬਲੌਗਰ ਆਦਿ ਸਮਾਜਿਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਲਈ ਇਕ ਸਾਂਝਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਡਾਂਗ ਵਰਗਾ ਖੜਾਕ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿ੍ੰਟ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਅਣਗੌਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਯੂਨੀਕੋਡ ਫੌਾਟ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਰਥਿਕ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ | ਨਾ-ਮਾਤਰ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਇਹ ਸਾਈਟਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ 'ਚ ਇਕ ਨਵੀਂ ਰੂਹ ਫ਼ੂਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ |
ਸਿਰਜਣਾਤਮਿਕ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਟਿੱਪਣੀਆਂ, ਭੜਕਾਊ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ, ਨੰਗੇਜ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਪਾ ਕੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ | ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ | ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਪਾਸਵਰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰੱਖੋ | ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਦਲਦੇ ਰਹੋ |
ਲੜਕੀਆਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਫ਼ੋਟੋ ਅੱਪਡੇਟ ਨਾ ਕਰਨ |
ਫੇਸਬੁਕ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਨੁਸਿਖ਼ਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਵੱਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੂਚੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਾਰੂ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਛੋਟੀ ਸੂਚੀ 'ਤੇ ਫ਼ਖਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਅਸੱਭਿਅਕ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸੂਚੀ ਵਿਚੋਂ 'ਥਾਲ਼ੀ ਛੇਕ' ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |
ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਪਾਓ
ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਲੜਕੀਆਂ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੋਸਟਾਂ 'ਪਬਲਿਕ' ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੂਚੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣ |

ਇੰਜ ਹਟਾਓ ਫ਼ਾਲਤੂ ਐਪਸ (20141121)

ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਦੀ ਪੀਸੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੈਮਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਐਪਸ ਹੀ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਐਪਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ  ਦੀਆਂ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰਜ਼ਰੂਰੀ ਐਪਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
* ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ  ਦੀਆਂ ਸੈਟਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹੋ।
* ਹੁਣ ਐਪਸ (Apps) ਉੱਤੇ ਟੱਚ ਕਰੋ।
* ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਐਪਸ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੀਆਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਹਨ।
* ਹਟਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਐਪ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
* ਹੁਣ ਅਨ-ਇੰਸਟਾਲ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।
* ਐਂਡਰਾਇਡ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਐਪ ਹਟਾਉਣ ਬਾਰੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਥੋਂ ਓਕੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਦਿਓ।
* ਫਿਰ ਓਕੇ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਫ਼ਾਲਤੂ ਐਪਸ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਬਾਈਲ ’ਚ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2014-11-16

ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ-7 (20141116)

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ
ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਇਸ ਨੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪਰੰਪਰਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਨੁਸਿਖ਼ਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ | ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ:
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਬੈਂਕਿੰਗ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਸਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਦੀ ਐਡਰੈੱਸ ਬਾਰ 'ਤੇ ਵੇਖੋ ਕਿ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਪਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਪੱਟੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਲੌਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਸਹੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਸ਼ਬਦ http ਜਾਂ https ਲਿਖਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ | ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ |
ਅਪਰਾਧੀ ਲੋਕ ਅਸਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਰਲਦੇ-ਮਿਲਦੇ ਨਾਂਅ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਸਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ | ਸਾਂਚੇ ਵਿਚ 'ਜੈਕਿੰਗ ਹੈੱਕ' ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਪਤੇ (URL) ਬਾਰੇ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |
ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਚੰਗੇ ਅਕਸ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਕਈ ਬੈਂਕ 'ਬਲੈਕ ਹੋਲ਼' ਰਾਹੀਂ ਕਿਸ਼ਤ-ਬੱਧੀ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ | ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿਕਾਸਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਤਰੁੱਟੀ ਹੈ | ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕ ਦੇ ਹਰੇਕ ਖਾਤੇ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸ਼ਤ-ਦਰ-ਕਿਸ਼ਤ ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੈਸੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਰਾਸ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿਕਾਸਕਾਰ ਦੇ ਖਾਤੇ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਦੀ ਭਿਣਕ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ |
ਸਮਾਰਟ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ | ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵ ਕਰਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ |
ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਪੈਸੇ ਪਾਉਣ ਜਾਂ ਕਢਵਾਉਣ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਵੇਰਵਾ ਜਾਣਨ ਲਈ ਐੱਸਐੱਮਐੱਸ ਅਲਰਟ ਲਗਵਾ ਲਓ |
ਕਰੈਡਿਟ, ਡੈਬਿਟ ਅਤੇ ਏਟੀਐੱਮ ਕਾਰਡ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁਪਤ ਰੱਖੋ |
ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਖੋਲ੍ਹਣ ਸਮੇਂ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ ਵਰਚੂਅਲ ਕੀ-ਬੋਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ |
ਕਿਸੇ ਸਟੋਰ ਮੌਲ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ/ਏਟੀਐੱਮ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਸਵਾਈਪ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਓ ਤੇ ਪਾਸਵਰਡ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਲਗਾਓ |
ਕਦੇ ਵੀ ਏਟੀਐੱਮ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੰਨ (ਪਾਸਵਰਡ) ਇਕੱਠੇ ਨਾ ਰੱਖੋ |
ਆਨਲਾਈਨ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ 

ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ’ਚ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਭੀਏ? (20141114)

ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਨਿਤ-ਰੋਜ਼ ਨਵੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਛੂਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮਾਰਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਸਮਾਰਟ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਪਾਠਕ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।
ਨਵੇਂ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਵਰਤਦਿਆਂ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਦੋ-ਚਾਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਜਾਂ ਐਡਰੈੱਸ ਬੁੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਜਾਂ ਈ-ਮੇਲ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭਣਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਐਕਸਲ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਚਰਚਾ ਕਰੀਏ।
ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ
ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਨਾਂ ਅਤੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਫੋਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਚ ਕਰਕੇ ਡਾਇਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵਾਰ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਫੋਨ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸੰਪਰਕ ਨੰਬਰ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜ ਕੇ ਸਾਂਭ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਐਕਸਲ ਵਰਕਸ਼ੀਟ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇਬੰਦ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਐਕਸਲ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣਾ
* ਐਕਸਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਲਮ (ਕਾਲਮ 1) ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ Contact Name ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਾਲਮ (ਕਾਲਮ 2) ਦੇ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ Number ਟਾਈਪ ਕਰੋ।
* ਹੇਠਾਂ (ਕ੍ਰਮਵਾਰ) ਨਾਂ ਅਤੇ ਨੰਬਰ ਟਾਈਪ ਕਰਦੇ ਜਾਓ।
* ਐਕਸਲ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ੀਟਾਂ ਵਾਲੇ ਹੇਠਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਟੈਬ (Sheet 2 ਅਤੇ Sheet 3) ਨੁੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿਓ।
* ਵਰਕਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਸੇਵ ਕਰ ਲਓ।
ਐਕਸਲ ਦੀ ਫਾਈਲ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ
* ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਦੇ ਫਾਈਲ ਮੈਨੇਜਰ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਇੰਟਰਨਲ ਐਸਡੀ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਜਾਓ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਐਕਸਲ ਕਾਨਟੈਕਟਸ (Excel Contacts) ਨਾਂ ਦਾ ਫੋਲਡਰ ਬਣਾਓ।
* ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਯੂਐੱਸਬੀ ਕੇਬਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਉਂਜ ਇੱਕ ‘ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਡਾਟਾ ਕੇਬਲ’ ਨਾਂ ਦੀ ਐਂਡਰਾਇਡ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਨੂੰ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਰਾਹੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
* ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਇਲ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਣ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਵਿੰਡੋਜ਼ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ’ਚ ਇਨਟਰਨਲ ਐੱਸਡੀ ਕਾਰਡ ਖੋਲ੍ਹੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਣੇ (ਨਵੇਂ) ਫੋਲਡਰ (Excel Contacts) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਕਸਲ ਦੀ ਫਾਈਲ ਸੇਵ ਕਰੋ।
* ਯੂਐੱਸਬੀ ਜਾਂ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਕੱਟ ਦਿਓ।
ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਵਾਲੀ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ
* ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਚਾਲੂ ਕਰੋ।
* ਗੂਗਲ ਐਪ ਸਟੋਰ ’ਤੇ ਜਾਓ।
* ਸਰਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ Excel Contacts ਭਰ ਕੇ ਸਰਚ ਕਰੋ।
* ਉਪਰੋਕਤ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰ ਲਓ।
ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਦਾਖ਼ਲ (import) ਕਰਨਾ
ਐਕਸਲ ਦੀ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ (ਇੰਪੋਰਟ ਕਰਨ) ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਸਟੈੱਪ ਵਰਤੋ:
* ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਪ ਖੋਲ੍ਹੋ।
* ਇੰਪੋਰਟ ਐਕਸਲ (import Excel) ’ਤੇ ਟੱਚ ਕਰੋ।
* ਅੰਦਰੂਨੀ ਐੱਸਡੀ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਫੋਲਡਰ ਵਿਚਲੀ ਐਕਸਲ ਫਾਈਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਓਕੇ ’ਤੇ ਟੱਚ ਕਰੋ।
* ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਕੁਝ ਕੁ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਸਲ ਵਿਚਲੀ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ (Export) ਕਰਨਾ
ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਦਾ ਐਕਸਲ ਸ਼ੀਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੈਕ-ਅਪ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
* ਐਪ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਐਕਸਲ (Export Excel) ’ਤੇ ਟੱਚ ਕਰੋ।
* ਸੀਵੀਐੱਸ (CVS) ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਐਸਡੀ ਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਐਕਸਲ ਕਾਨਟੈਕਟਸ (Excel Contacts) ਨਾਂ ਦੇ ਫੋਲਡਰ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
* ਫਾਈਲ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਕੇਬਲ ਜਾਂ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਵਾਲੀ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਕੇ ਸੇਵ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਾਈਲ ਨੂੰ ਐਕਸਲ ਵਰਕਸ਼ੀਟ ਵਜੋਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ (Import) ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਸਾਂਝੀ (Share) ਕਰਨਾ

ਇਸ ਐਪ ਵਿੱਚ Export ਕੀਤੀ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ ਨੂੰ ਈ-ਮੇਲ, ਬਲਿਊ ਟੁੱਥ, ਮੈਸੇਜ, ਵਟਸ ਐਪ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝਾ (Share) ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਟੈੱਪ ਨਿਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
* ਐਪ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸ਼ੇਅਰ ਐਕਸਲ (Share Excel) ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
* ਜੇ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਜੀ-ਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ’ਜੀ-ਮੇਲ’ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
* ਐਕਸਲ ਦੀ ਫਾਈਲ ਅਟੈਚ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੂਚੀ ਕਿਸ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਣੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਈ-ਮੇਲ ਪਤਾ ਟਾਈਪ ਕਰੋ ਤੇ ਸੈਂਡ (Send) ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਦਿਓ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਾਈਲ ਫਾਰਮੈਟ

  • CSV (ਕੌਮਾਂ ਸਪਰੇਟਿਡ ਵੈਲਿਯੂ): ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ, ਸਪਰੈੱਡਸ਼ੀਟ ਡਾਟਾਬੇਸ ਆਦਿ ’ਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਫਾਈਲ ਫਾਰਮੈਟ ਹੈ।
  • VCard: ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਕਾਰਡ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਫਾਈਲ ਫਾਰਮੈਟ ਹੈ।
  • apk: ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਫਾਰਮੈਟ ਹੈ।
  • xls: ਇਹ ਐਕਸਲ-2003 ਦਾ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ (ਫਾਈਲ) ਨਾਂ ਹੈ।
  • xlsx: ਇਹ ਐਕਸਲ- 2007 ਦਾ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਨਾਂ ਹੈ।

ਐਕਸਲ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਪਸ
ਐਕਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਸੂਚੀ ਬਣਾ ਕੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਐਂਡਰਾਇਡ ਐਪਸ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ Excel Contacts, Contact To Excel, Excel Contacts life ਅਤੇ Contact ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਆਈ ਫੋਨ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕ ਸਮਾਰਟ ਕੰਨੈਕਟਸ, ਲਾਈਫ ਹੈਕਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।

2014-11-11

ਸੀ.ਪੀ. ਕੰਬੋਜ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ/ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ

) ਮੌਲਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2003                  
2. ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਜਮਾਤ-VIII, ਐਮਬੀਡੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2006                      
3. ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਜਮਾਤ-X, ਐਮਬੀਡੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2006            
4. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ (ਓਪਨ ਸਕੂਲ) ਜਮਾਤ-X, ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, 2008                    
5. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਜਮਾਤ-VIII, ਐਮਬੀਡੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2009
6. ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2010                 
7. ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ ਵਿੰਡੋਜ਼, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2010                       
8. ਸਾਈਬਰ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2010
9. ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ, 2012
10. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰੀਕਰਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ, 2015
ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਕੰਪਿਊਟਰ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005                                
2. ਰੋਬੋਟ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005
3. ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005                         
4. ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005                   
5. ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ, ਵਿਸ਼ਵਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬਰਨਾਲਾ, 2005    
) ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ
1. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-VI, ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, 2005                      
2. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-IX, ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ, 2005                      
3. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-VI, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008             
4. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-VII, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008            
5. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-VIII, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008            
6. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-IX, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008             
7. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-X, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008              
8. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-XI, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008             
9. ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿੱਖਿਆ-XII, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ, 2008
10. ਗੁਰੂ ਮਹਿਮਾ, ਬਾਬਾ ਭੂਮਣ ਸ਼ਾਹ ਟਰੱਸਟ, ਸੰਘਰ ਸਾਧਾਂ, ਸਿਰਸਾ, 2009

11. ਰਾਮੂ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2011

2014-11-10

ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ-6 (20141109)

ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੋ ਡਾਊਨਲੋਡ
ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ, ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ, ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ, ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਸ ਉਪਲਬਧ ਹਨ | ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਡਾਟੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ: 


  • ਡਾਊਨਲੋਡ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਇਕ-ਇਕ ਸਟੈੱਪ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੂਰੀ ਕਰੋ |
  • ਕਈ ਵਾਰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਵਿਕਲਪ ਕੱਟਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ | 
  • 'ਨੈਕਸਟ-ਨੈਕਸਟ' ਦੱਬਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਕ ਕੰਮ ਦੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਨਾਲ ਕਈ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ |
  • ਪੌਪ-ਅਪ ਜਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਬਕਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਾ ਭੇਦ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੌਰਜਨ ਨਾਂਅ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ |


ਮਿੱਤਰੋ ਹੋਵੋ ਸਾਵਧਾਨ,

ਕਿਧਰੇ ਰਹਿ ਨਾ ਜਾਓ ਅਗਿਆਨ |
'ਫਰੀਵੇਅਰ' ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਸਥਾਨ,
'ਪੌਪ-ਅਪ' ਦਾ ਕੱਟੋ ਚਲਾਣ |
'ਨੈਕਸਟ-ਨੈਕਸਟ' ਦਾ ਛੱਡੋ ਰੁਝਾਨ,
ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਇਹ ਕਰਿਓ ਪ੍ਰਵਾਨ |
  • ਡਾਊਨਲੋਡ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰੋ |
  • ਨੈੱਟ 'ਤੇ ਫ਼ਾਲਤੂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾ ਕਰੋ | ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਮੰਤਵ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਨਾ ਕਰੋ |

2014-11-07

ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਪੀਸੀ ’ਤੇ ਚਲਾਓ ਇੰਟਰਨੈੱਟ (20141106)

ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਪੈਕ (ਇੰਟਰਨੈੱਟ) ਪਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੀਸੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੀਸੀ ਲਈ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਮੌਡਮ ਜਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਆਦਿ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।

ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚਲੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਟੀਥਰਿੰਗ ਅਤੇ ਹੌਟ-ਸਪੌਟ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰੋ।
* ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ  ਦੀਆਂ ‘ਸੈਟਿੰਗਜ਼’ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹੋ।
* ਹੁਣ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਐਂਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ‘ਮੋਰ’ ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਕਰੀਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗੀ।
* ਇੱਥੋਂ ਟੀਥਰਿੰਗ ਐਂਡ ਪੋਰਟੇਬਲ ਹੌਟ-ਸਪੌਟ (Tethering & Portable Hotspot) ’ਤੇ  ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।
* ਹੁਣ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਖਿਸਕਾ ਕੇ ‘ਆਨ’ ਕਰ ਲਓ।
ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਪੀਸੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਐੱਸਬੀ ਜਾਂ ਬਲਿਊ ਟੁੱਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ -5 (20141102)

ਈ-ਮੇਲ ਸੁਰੱਖਿਆ 
ਸਾਡੇ ਈ-ਮੇਲ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਈ ਈ-ਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਵਾਹ-ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ, ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਵਜੋਂ ਤੇ ਕਈ ਸਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ |
ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਜਾਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਈ-ਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਪੈਮ ਮੇਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਈ-ਮੇਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਪੈਮ ਵਾਲੇ ਫੋਲਡਰ ਵਿਚ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਕਈ ਲੋਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹਨ | ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਭਰੇ ਜਾਂ ਫਿਰੌਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਾਲੇ ਈ-ਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਕਈ ਈ-ਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਾਟਰੀ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਰਾਹੀਂ ਠੱਗੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਕਈ ਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਝੂਠੀ ਹਮਦਰਦੀ ਖੱਟ ਕੇ ਲੁੱਟ ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
| ਈ-ਮੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਜਿਵੇਂ ਕਿ:

  • ਸਪੈਮ, ਠੱਗੀ/ਲਾਟਰੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਅਤੇ ਧਮਕੀ ਭਰੀਆਂ ਈ-ਮੇਲ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹਟਾ ਦਿਓ | 
  • ਈ-ਮੇਲ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਬੜੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹੋ | ਆਪਣੇ ਮਤਲਬ ਦੀ ਅਟੈਚਮੈਂਟ 'ਤੇ ਹੀ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ | 
  • ਕਿਸੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਆਈ ਈ-ਮੇਲ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ | 
  • ਈ-ਮੇਲ ਦਾ ਪਾਸਵਰਡ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ |
  • ਪਾਸਵਰਡ ਹੈੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਸੈਕਿੰਡ ਮੇਲ-ਆਈਡੀ, ਫ਼ੋਨ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ 2-ਸਟੈੱਪ (ਗੂਗਲ) ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਓ | ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧੀ ਲੱਖ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਪਾਸਵਰਡ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕੇਗਾ | ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਪਾਸਵਰਡ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਲਿੰਕ ਤੁਹਾਡੀ ਦੂਸਰੀ ਮੇਲ ਆਈਡੀ 'ਤੇ ਜਾਵੇਗਾ | ਇਸ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਟੀਵੇਟ ਕਰੋਗੇ | ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਉੱਤੇ ਇਕ ਕੋਡ ਐੱਸਐੱਮਐੱਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ | ਇਹ ਕੋਡ ਭਰਨ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਸਵਰਡ ਨੂੰ ਬਦਲਣ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੋਗੇ |
  • ਫ਼ਾਲਤੂ ਮੇਲ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਲਈ ਈ-ਮੇਲ ਦੇ ਸੈਟਿੰਗ, ਫ਼ਿਲਟਰ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਈ-ਮੇਲ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਓ |

ਅਸ਼ਲੀਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਬੰਦਿਸ਼
ਅਸ਼ਲੀਲ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ 'ਬਲੌਕ' ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ |
ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਵੈੱਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ | ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਵਿਚ 'ਕਨਟੈਂਟ ਫਿਲਟਰਿੰਗ' ਨਾਂਅ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਨੂੰ ਟੂਲ ਮੀਨੂ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਪਸ਼ਨ, ਕਨਟੈਂਟ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਖੋਲਿ੍ਹਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬੁਲਾਏ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਆ ਧਮਕਣ ਵਾਲੇ ਪੌਪ-ਅਪ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਤਾਂ ਭਟਕਾਉਂਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਪੌਪ-ਅਪ ਅਸਲ ਵਿਚ ਆਨਲਾਈਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਹਨ | ਕਈ ਪੌਪ-ਅਪ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਟੌਰਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਪਤਾ, ਆਈਪੀ ਐਡਰੈੱਸ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਟਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ 'ਚ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੌਪ-ਅਪਸ ਨੂੰ ਦਿਖਣ ਸਾਰ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਹੈ | ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਵਿਚ ਪੌਪ-ਅਪ ਬਲੌਕਰ 'ਆਨ' ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |