2015-08-24

ਚਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੁਮੇਲ: ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ

21-08-2015
ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ' ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਸਫਾਈ-ਉਸਤਾਦ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਚਾਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਕ ਕਵਚ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚਲੀਆਂ ਵਾਧੂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ, ਨੁਕਸਾਨ ਗ੍ਰਸਤ ਮਿਸਲਾਂ, ਦੁਹਰਾਵੀ ਚਿਤਰਾਂ, ਬਿਗੜ (Viruses) ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਣ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਭੰਡਾਰ (App Store) ਤੋਂ ਉਤਾਰਨ ਉਪਰੰਤ 1-ਟੈਪ ਬੂਸਟਰ (1-Tap Booster) ਅਤੇ  ਸੀਐੱਮ ਐਪ ਲੌਕ (CM App Lock) ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਧੂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 1-ਟੈਪ ਬੂਸਟਰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਜੰਤਰ (ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਰ) ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਚਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਐੱਮ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲੌਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਫੋਨ ਘੰਟੀਆਂ, ਸਨੇਹੇ, ਵਟਸ ਐਪ, ਫੇਸਬੁਕ,(Gallery) ਗਲਿਆਰਾ, ਮਾਧਿਅਮ ਚਾਲਕ (Media Player) ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਮੂਨਾ ਤਾਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ (CM Security) ਨਾਂ ਦੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਬਜ਼ਾਰ 'ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ (Download ਕੀਤਾ) ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਮੁੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਬਿਗੜ (Virus) ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤਰਜਾਲ (Internet) ਤੋਂ ਅੰਕੜਿਆਂ (Data) ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
'ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ' ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ 'ਏਵੀ ਟੈਸਟ' ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਵਕਾਰੀ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ 16 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੀ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 26 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁਫ਼ਤ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਡਾਰ-ਇੰਜਣ (Cloud-Engine) ਰਾਹੀਂ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚਲੀਆਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖੀਰੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪੂਰੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਹੱਲ ਲੱਭਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿੱਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
'ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ' ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਿਗੜ-ਵਿਰੋਧੀ (Anti-Virus) ਅਮਲਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵੀ ਕੁੱਝ ਕੁ ਸਕਿੰਟਾਂ 'ਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ('ਕਲੀਨ ਮਾਸਟਰ') ਦੇ 'ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ', 'ਬੂਸਟਰ' ਅਤੇ 'ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲੌਕ' ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
'1-ਟੈਪ ਬੂਸਟਰ' ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ-ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਜੰਤਰ (CPU) ਨੂੰ ਚੁਸਤ-ਦਰੁਸਤ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
'ਸੀਐੱਮ ਸਕਿਉਰਿਟੀ' ਜਾਲ (Net) ਤੋਂ ਲਾਹੀਆਂ (Download ਕੀਤੀਆਂ) ਨਵੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਨਤ-ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਗਾੜਕਾਰਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁਰਾ-ਖੋਜ ਮਿਟਾ ਕੇ ਦਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਲ-ਖੋਜ (Browsing) ਅਰਥਾਤ ਅੰਤਰਜਾਲ (Internet) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਤੋੜ ਵੀ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ-ਜੰਤਰ (Processor) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ- ਜੰਤਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ 'ਚ ਵੱਧ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਥਾਂ ਦੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਲਈ 'ਮੈਮਰੀ ਬੂਸਟਰ' ਚਿਤਰਾਂ, ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸਚਿਤਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਲ-ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਤੇ ਸੀਤਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਜੋਈ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਬੈਟਰੀ ਊਰਜਾ ਜ਼ਾਇਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਰੜੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਬਦਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
'ਸੀਐੱਮ ਲੌਕ' ਐਪ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ, ਚਿਤਰ-ਗਲਿਆਰੇ (Photo Gallery), ਵਟਸ ਐਪ ਆਦਿ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲਗਾ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ   
ਅੰਕੜਾ-ਕਿੱਲੀ: Pen Drive (ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ)
ਅੰਕੜਾ-ਕੋਸ਼: Database (ਡਾਟਾਬੇਸ)
ਅੰਕੜਾ-ਗੁੱਟ: Data Pack (ਡਾਟਾ ਪੈਕ)
ਅੰਕੜਾ-ਡਾਰ: Sky Drive (ਸਕਾਈ ਡਰਾਈਵ)
ਅੰਕੜਾ-ਤਾਰ: Data Cable (ਡਾਟਾ ਕੇਬਲ)
ਅਕਾਸ਼-ਚਾਲ: Sky Drive (ਸਕਾਈ ਡਰਾਈਵ)
ਅਕਾਸ਼ੀ-ਭੰਡਾਰਣ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ: Cloud Storage Integration (ਕਲਾਊਡ ਸਟੋਰੇਜ ਇੰਟੈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ)
ਅਕਾਸ਼ੀ-ਭੰਡਾਰਣ-ਸਮੂਹ: Cloude Storage Integration (ਕਲਾਊਡ ਸਟੋਰੇਜ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ)
ਅੰਕੀ: Digital (ਡਿਜੀਟਲ)
ਅੰਕੀ-ਅੰਕੜੇ: Digital Data (ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਟਾ)
ਅੰਕੀ-ਇਸ਼ਾਰਾ (-ਸੰਕੇਤ, -ਸੈਨਤ): Digital Signal
ਅੰਕੀਕਰਣ: Numbering (ਨੰਬਰਿੰਗ)

2015-08-17

ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ

14-08-2015

ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਨ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਅਮਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਚਿਤਰ ਖੇਡਾਂ (Video Games) ਵਿਚ ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜੇ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਬੱਚੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਜਾਂ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਰਨ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਸਨੇਹਾ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਜਾਂ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਆਦਿ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਤਾਰਾ-ਪੁਸਤਕ (Note Book) ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹ ਲਕੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੰਗ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉਹ ਭੁਲੇਖਾ ਖਾ ਬਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਬੁਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ 13 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਸਮੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਵਿਵਹਾਰ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ 7 ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਇਹ ਖ਼ਤਰੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕਈ ਬੱਚੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਕੰਨੀ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮੋਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਭਾਰ ਦਾ ਵਧਣਾ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ 5 ਵਰ੍ਹੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਨਾ ਵਰਤਣ ਦੇਣ। ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਤਹਿ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਅਤੇ ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸਚਿਤਰ-ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਖਿਆਰੰਜਨ (ਸਿੱਖਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਮੇਲ) ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਲਾਡਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫੜਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਗੀਚੇ ਜਾਂ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕ੍ਰਿਆਤਮਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ ਮੋਬਾਈਲ
ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ 'ਲੰਦਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਾਈਜੀਨ ਐਂਡ ਟ੍ਰੌਪੀਕਲ ਮੈਡੀਸਨ' ਦੀ ਇੱਕ ਖੋਜ ਤਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵਧਣ-ਫੁਲਣ ਲਈ ਯੋਗ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿਰਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਕਈ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਪਨਪਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਖੋਜ ਦਲ ਵੱਲੋਂ 12 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ 390 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਫੋਨਾਂ 'ਚ ਮੂੰਹ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਚਮੜੀ 'ਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਖੋਜ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ 92% ਫੋਨ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਈ-ਕੋਲਾਈ ਅਤੇ ਐੱਮਆਰਐੱਸਏ ਵਰਗੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ 'ਚ ਹਨ। ਕਈ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਚ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੀਟਾਣੂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਹਰੇਕ ਸੱਤਵਾਂ ਫੋਨ ਈ-ਕੋਲਾਈ ਨਾਂ ਦੇ ਮਾਰੂ ਕੀਟਾਣੂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹੈ। ਖੋਜ ਤੋਂ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੇ ਘਾਤਕ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ   
ਉੱਨਤ-ਸੰਸਕਰਣ: Updated Version (ਅੱਪਡੇਟਡ ਵਰਜ਼ਨ)
ਉੱਨਤ-ਕਰਨਾ: Upgrade (ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ), Update (ਅਪਡੇਟ)
ਊਰਜਾਉਣਾ: Charge (ਚਾਰਜ)
ਊਰਜਾਊ-ਜੰਤਰ: Charger (ਚਾਰਜਰ)
ਊਰਜਾ-ਜੰਤਰ: Battrey (ਬੈਟਰੀ)
ਅਸੀਮ-ਅੰਕੜਾ-ਯੋਜਨਾ: Unlimited Data Plan (ਅਨਲਿਮਟਿਡ ਡਾਟਾ ਪਲਾਨ)
ਅਹਿੱਲ: Static (ਸਟੈਟਿਕ)
ਅਕਸੀਕਰਣ: Type (ਟਾਈਪ)
ਅੰਕਕਾਰੀ: Numbering (ਨੰਬਰਿੰਗ)
ਅੰਕੜਾ: Data (ਡਾਟਾ)
ਅੰਕੜਾ-ਆਧਾਰ: Database (ਡਾਟਾਬੇਸ)
ਅੰਕੜਾਸ਼ਾਲਾ: Database (ਡਾਟਾਬੇਸ)

2015-08-06

ਐਪਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਐਂਡਰਾਇਡ ਕਿਉਂ?

07-08-2015
ਉਂਜ ਤਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਐਪਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਵਿਲੱਖਣ ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਕਾਰਨ ਐਂਡਰਾਇਡ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨਾ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਸੰਚਾਲਨ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। 
  • ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ (Code) ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਸਰੋਤ (Open Source) ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੇਹੱਦ ਲਚਕਦਾਰ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰ ਬਣੀ ਬਣਾਈ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਾਧਾ-ਘਾਟਾ ਕਰਕੇ ਨਵੀਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ (Applications)  ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਪਲੇਅ ਸਟੋਰ ਰਾਹੀਂ ਲਾਹ (Download ਕਰ) ਕੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਬੰਦਿਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਜ-ਡਾਕ (E-mail), ਕਿਸੇ ਜਾਲ-ਟਿਕਾਣੇ (Website), ਅੰਕੜਾ-ਕਿੱਲੀ (Pen Drive), ਯਾਦ-ਪੱਤਾ (Memory Card) ਆਦਿ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਲਾਗੂ (Install) ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਈ ਫੋਨ ਦੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਐਪ ਸਟੋਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
  • ਆਈ ਫੋਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਕਾਫ਼ੀ ਸਸਤੇ ਹਨ।
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ-ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ (Internal Memory) ਨੂੰ ਯਾਦ-ਪੱਤੇ (Memory Card) ਰਾਹੀਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਈ ਫੋਨ ਵਿਚ ਯਾਦ-ਪੱਤਾ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀ ਦੋ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸੰਚਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਈ ਫੋਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ 'ਤੇ ਟੇਢੀਆਂ-ਮੇਢੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਈ ਫੋਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
  • ਆਈ ਫੋਨ ਦੀਆਂ ਆਦੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਐਪਲ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਐਪ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰਸਮੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਗੂਗਲ ਐਪ ਸਟੋਰ 'ਤੇ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਅਮਲਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਸੌਖੀ ਹੈ।
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਦੀ ਅੰਕੜਾ-ਤਾਰ (Data Cable) ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਫੋਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਈ ਫੋਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੰਤਰ ਦੀ ਤਾਰ ਜਾਂ ਸਰਬ-ਕ੍ਰਮ-ਚਾਲਕ-ਖੋੜ (USB Port) ਤੋਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਫੋਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੋੜ (Port) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਾਰ ਰਾਹੀਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਈ ਫੋਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਖੋੜ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
  • ਐਂਡਰਾਇਡ ਅਤੇ ਝਰੋਖਾ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਈ ਫੋਨ ਦੀ ਬੈਟਰੀ-ਊਰਜਾ-ਸੰਭਾਲ ਵਿਵਸਥਾ ਕੁੱਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
  • ਆਈ ਫੋਨ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਉਪਲਭਧ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਐਂਡਰਾਇਡ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਹਰੇਕ ਆਕਾਰ  ਵਿਚ ਉਪਲਭਧ ਹੈ।
ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ   
ਉੱਚ-ਸੁਰਖੀ: Highlighter (ਹਾਈਲਾਈਟਰ)
ਉਚਾਰ-ਅੰਕੜਾ-ਆਧਾਰ: Voice Database (ਵੌਇਸ ਡਾਟਾਬੇਸ)
ਉਚਾਵਾਂ: Portable (ਪੋਰਟੇਬਲ)
ਉਚਾਵਾਂ-ਮਿਸਲ-ਰੂਪ: Portable File Formate (ਪੋਰਟੇਬਲ ਫਾਈਲ ਫਾਰਮੈਟ)
ਉਤਾਰ-ਛੱਡ: Copy-Paste (ਕਾਪੀ-ਪੇਸਟ)
ਉਤਾਰਨਾ: Download (ਡਾਊਨਲੋਡ)
ਉਤਾਰ-ਰੱਖ: Copy-Paste (ਕਾਪੀ-ਪੇਸਟ)

ਉਤਾਰਾ, ਨਕਲ: Copy (ਕਾਪੀ)
ਉਤਾਰਾ-ਸੰਭਾਲ: Backup (ਬੈਕਅਪ)
ਉਤਾਰਾ-ਚੰਮੇੜ: Copy-Paste (ਕਾਪੀ-ਪੇਸਟ)
ਉਤਾਰਾ-ਬਦਲ: Backup (ਬੈਕਅਪ)
ਉੱਨਤ: Smart (ਸਮਾਰਟ), Update (ਅਪਡੇਟ)